Het is zo prachtig om de kinderen op te zien groeien van baby of jonge dreumes tot kleuter. Je maakt de groei die een kind meemaakt iedere keer opnieuw mee. Je ziet het kind groeien en het karakter zich verder ontwikkelen. Ook dit jaar nam ik afscheid van een ventje wat er al drie jaar was. Toen hij binnenkwam was het een boze dreumes. Hij gooide met alles, was heel vaak aan het huilen en vond inleveren van speelgoed en instrumenten niet leuk. En dat liet hij weten ook! Bijna alles was spannend of te overweldigend en zijn reactie daarop was heel sterk. In de loop der jaren ontwikkelde hij zich verder en kwam meer tot rust. Hij leerde in de lessen dat als hij iets “moest” inleveren (ik schrijf “moest” omdat dat bij mij geen moeten is, maar dat is iets voor een latere blog) er nog een andere mooie activiteit volgde. Hij leerde dat hij best zichzelf mocht zijn én hij leerde ook dat gooien toch echt niet mocht. Dit alles met heel veel liefde en geduld en compassie ook vanuit de groep.

En wat fijn is het dat dit soort kinderen, maar eigenlijk alle kinderen tijdens dit soort situaties zichzelf kunnen leren kennen. Dat er een veilig groepsklimaat ontstaat en gestimuleerd wordt zodat een kind zichzelf kan zijn. En voor ouders om binnen dat veilige groepsklimaat er ervaren dat ze echt niet de enige zijn met kinderen die driftbuien kunnen hebben of ongewenst gedrag kunnen vertonen. Meer dan eens blijkt de groep een steun voor elkaar in het opvoeden van kinderen en de problemen die ze ervaren.

Deze jongen ontwikkelde zich net als alle kinderen op zijn eigen manier toch weer razendsnel. Hij ging pas later praten, maar door met mij, mama en groep op zijn manier te communiceren wisten we wat hij wel en niet leuk vond, en wat hij wel en niet wilde in de interactie met de groep. Hij liet mij toe om hem uit te dagen om steeds een stapje verder te gaan. Hij ging mij benaderen in het spel en betrekken in plaats van andersom en zocht de connectie met de wereld om hem heen. Hij heeft zich ontwikkeld tot een (nog steeds temperamentvolle) kleuter, die heel goed weet wat hij wil.

Beste C., wat was het heerlijk om jou te leren kennen en zo lang in de les te hebben! Heel veel plezier op de basisschool en blijf wie je bent!

Liefs Inge

Ook deze week weer was er een prachtig moment. En als je even niet kijkt als docent of als ouder dan heb je het zo gemist! In de Muziek op Schoot® werken vanuit meerdere principes die heel erg bijdragen aan de ontwikkeling van het kind. Zo sluiten wij aan bij de leeftijd en zijn we zo goed als mogelijk op de hoogte van alle ontwikkelingsgebieden. Daarom maken we onderscheid tussen liedjes en activiteiten die beter geschikt zijn voor baby’s en dreumesen of juist voor oudere kinderen. De ontwikkeling bij het jonge kind gaan razendsnel, maar sluit een activiteit niet aan dan wordt het snel frustrerend. Het kind haakt ongeïnteresseerd af of gaat (onbewust!) de les verstoren. Daarnaast zorgen we voor voldoende herhaling zodat de kinderen het spel en de muziek goed leren kennen en kunnen gaan meebeleven. Maar wat we ook zeker niet vergeten is dat we ook genoeg variatie en uitdaging bieden om te kunnen leren.

De afgelopen cursussen gebruikt ik vaker de Pizzicato Polka van Lèo Delibes. Dit stuk heeft een aantal getimede accenten waar je op kunt schudden of tikken. Maar ook een aantal verrassingsmomenten waar je de accenten verwacht, maar waar ze er niet zijn. Ik kan je vertellen: zelfs voor ouders is dat in het begin een goede uitdaging. Het stuk schept een verwachting en kuddedieren als wij zijn willen ook wij grote mensen daar graag tikken of schudden. Oudere peuters van 3+ kunnen hier veel plezier aan beleven, maar voor jongere kinderen is dit vaak nog erg moeilijk. Die willen gewoon graag tikken en schudden in de maat, wat ze ook vooral heerlijk doen (en mogen doen).

En toen keek ik maandag links van me naar een jongetje wat komende maand nog twee jaar moet worden. Hij doet al een tijdje mee en is vanwege de hele jonge leeftijd van de groep voor hem toch al bij de peuters ingedeeld. En we beginnen aan dit liedjes in les negen van de serie en ik zie hem verwachtingsvol kijken naar mij, naar mama, en gewoon precies op tijd op de getimede accenten schudden! De herhaling had hem geleerd dat hij kon wachten in dit nummer en hij haalde er plezier uit om echt samen met mij en mama te kunnen spelen op deze muziek. Hij zocht de uitdaging op om een stapje verder komen en had daarvoor de afstemming met de volwassenen nodig om het juiste moment in de muziek te vinden. Het gezichtje toen het samen was met de muziek was zo mooi om te zien!

Diverse onderzoeken wijzen uit dat actief meedoen aan muzieklessen een grote bijdrage leveren aan diverse ontwikkelingsgebieden. En lezen is daar 1 van! Goede muzikale vaardigheden zijn een voorspeller van diverse aspecten van de leesvaardigheid. Het gaat hier bijvoorbeeld om fonologisch bewustzijn, werkgeheugen en snelle woordherkenning.

Fonologisch bewustzijn is een term die in het onderwijs vaker gebruikt wordt. Fonologisch bewustzijn is het vermogen om klanken in gesproken taal te herkennen en ermee te spelen. Het gaat om het begrijpen dat gesproken woorden zijn opgebouwd uit klanken (zoals lettergrepen, rijm, beginklanken en afzonderlijke klanken of fonemen), zonder dat er geschreven taal aan te pas komt. Het is een belangrijke vaardigheid voor het leren lezen en schrijven, omdat kinderen moeten kunnen horen hoe woorden uit klanken zijn opgebouwd voordat ze deze klanken kunnen koppelen aan letters.

In de Muziek op Schootlessen zingen we veel liedjes. Soms zijn het luisterliedjes met ingewikkelde woorden, zinnen en melodieën, vaker nog zijn het simpele melodieën met woorden die aansluiten bij de belevingswereld en het ontwikkelingsniveau van het kind zodat ze het zelf kunnen zingen. Door het rijm in diverse liedjes dagen we de kinderen uit om de woorden uit te gaan spreken. Of we gebruiken klanknabootsingen zoals boem, woei en woesh om onze stem te laten klinken en zo te spelen met woorden en klanken.

Kinderen leren van onze auditieve input. Door samen liedjes te zingen, te spreken met jouw kind en voor te lezen voorzie je het kind van de juiste uitspraak en klemtoon van woorden. De positieve interacties met elkaar geven de ontwikkeling van het kind een enorme boost. Door samen, met plezier, momenten van gedeeld aandacht te beleven krijgt het kind meer zelfvertrouwen, meer kennis en vaardigheden en voor meer welbevinden. Hoe mooi is dat!.

Afgelopen zaterdag was ook weer zo’n mooi moment. Een van de moeders moest even heel nodig naar de wc. Gelukkig kent N. de lessen heel goed en ze zat nog op haar gemak om zich heen te kijken. In de les is zij rustig, afwachtend en geniet zijn met volle teugen van de momenten met mama. We begonnen alleen net met een schootspel, en dat kan je nou net niet zo goed alleen. Dus hup, paardje rijden op de schoot van de ouders, maar N. zat daar alleen. Nog steeds op haar gemak hoor, daar niet van. Bij sommige kinderen twijfel ik geen moment en nodig ik ze meteen uit op schoot, bijvoorbeeld ook bij de mama’s die met twee kindjes komen. Ik weet vaak snel genoeg of dat voor het kind in orde is, en ik check ook altijd of de ouder daar oké mee is. Het is tenslotte hun moment samen. Nu N. zo alleen zat, nodigde ik haar ook uit om te komen, en ja hoor! Vandaag wilde ze wel en kwam ze bij mij. Terwijl we net bezig waren kwam mama terug en ze genoot al kijkend naar haar kind. Gelukkig was mama terug, want 1 keer was leuk en daarna wilde lekker weer naar mama toe. Prima! Dank je wel voor het schootspel!

Maar wat er toen gebeurde, dat was zo leuk. Ikke ook, riep er een, En hup, het volgende kindje zat op mijn schoot. Nou, dan doen we het gewoon nog een keer. Kind van schoot, en hup daar kwam nóg een kind aangelopen. En het meisje naast mij wilde ook! Nou dat doen we het toch gewoon met twee kindjes op schoot ;-). En als je dacht dat het toen klaar was. Nee zeker niet! Daarna wilde er nóg een kindje van de groep. Wat een pret hebben we gehad! En ik een stijve benen, haha.

Het is zo heerlijk om te zien dat ze zich naarmate de lessen vorderen steeds vertrouwder en vrijer gaan voelen. Want dat is wat een kind nodig heeft. Een kind gaat ontdekken vanuit de veiligheid van zijn omgeving en kan van daaruit gaan leren en verder ontwikkelen.

Zo’n herinnering mag in mijn boekje van prachtige momenten! Dank jullie wel, lieve kindjes!

Van het maken van verschillende geluiden gaat het kindje over in het vormen van herkenbare klanken en soms ook al de eerste woordjes. Voorwerpen zijn nog interessanter geworden en doordat het kind meer bewegingsvrijheid heeft gekregen gaat het graag de ruimte steeds verder ontdekken.

Het is heerlijk om voor en met jouw kindje te zingen en muziek te maken. Hiermee stimuleer je diverse gebieden in de ontwikkeling van de dreumes. Het zingen van herkenbare liedjes draagt bij aan de spraak- en taalontwikkeling. We dagen in de les het kind uit om de eigen stem te ontdekken door bijvoorbeeld dierengeluiden of autogeluiden na te doen.

Met een opruimliedje laten we het kindje ervaren dat opruimen en afscheid nemen van speelgoed helemaal niet erg hoeft te zijn. We nodigen uit tot fantasiespel met materialen. Een bakje kan een trommel zijn, of een hoed. Hoe leuk is dat?

Er is aandacht voor de motoriek. Groot, door te stappen, te klappen en ook door te oefenen met vallen en opstaan. En voor de fijne motoriek door met blokken te schudden en te bouwen. Dit alles doen we in de veilige omgeving van de eigen ouder/verzorger. Dit draagt bij aan het goede contact tussen ouder/verzorger en kind. Daarnaast is er ook ruimte voor spel met de andere kinderen en dragen de lessen bij aan de sociaal emotionele ontwikkeling.

De eerste geluiden waar een baby veel mee te maken heeft is het geluid van zijn eigen ouders en verzorgers. Het is voor een baby heerlijk om deze stemmen vaak te horen. Het zingen of neuriën van liedjes heeft een heel groot kalmerend effect en kan pijntjes zoals krampen helpen te verlichten. In contact zijn met jouw kindje zorgt voor een groot gevoel van veiligheid en helpt bij een goede hechting tussen ouder/verzorger en kind.

In de lessen zorgen we voor een fijne en veilige omgeving voor de baby (vanaf een maand of vier) om de wereld verder te gaan ontdekken. Het pakken en grijpen is zich aan het ontwikkelen, en dat gebruiken we in de les om nieuwe materialen en geluiden te ontdekken. Het kind ligt hierbij op een zacht kussen, of ligt/zit heerlijk bij de ouder/verzorger.

Een les voor de babygroep heeft een vaste opbouw, met een welkomstlied en afscheidslied. Er zullen activerende activiteiten zijn, waarbij we het kind uitdagen. Bijvoorbeeld door samen te bewegen of schommelen op de muziek of kiekeboe te spelen. Massageliedjes dragen bij aan het lichaamsbewustzijn van het kindje. Hoe groot ben ik, waar zitten mijn voeten. En hele rustige ontspanningsliedjes die je als ouder/verzorger mee naar huis neemt om te zingen bij onrust.

Op hele jonge leeftijd draagt deze les bij aan het gevoel van veiligheid, een goede hechting en aan de sociaal emotionele ontwikkeling. Maar ook de grote motoriek en de taal en spraakontwikkeling worden op deze manier op het juiste niveau geprikkeld.